Từ điển ví von

Mỗi khái niệm, một hình ảnh quen.

Quên định nghĩa thì nhớ hình ảnh. 39 khái niệm, từ “thanh khoản” đến “trade gỡ”.

Thị trường, cung cầu
Chợ cá buổi sáng: cá ít người tranh thì lên giá, cuối buổi ế thì hạ giá
Thanh khoản
Bán xe máy cũ ở chợ đông người (bán nhanh, đúng giá) vs. ở làng vắng (phải hạ giá mới bán được)
Spread (chênh lệch mua–bán)
Tiệm vàng mua vào thấp hơn bán ra — phần chênh là "phí" ngầm
Broker
Người môi giới nhà đất — kết nối người mua và người bán, lấy phí
Lệnh thị trường / lệnh giới hạn
"Lấy luôn, giá nào cũng được" vs. "trả giá rồi chờ người bán gật đầu"
Cây nến
Biên bản một hiệp đấu giữa phe mua và phe bán
Bóng nến dài
Một phe tấn công rất sâu nhưng bị đánh bật trở lại
Khung thời gian
Zoom Google Maps: cả thành phố vs. từng con hẻm
Xu hướng tăng
Leo cầu thang có bậc nghỉ — nghỉ không có nghĩa là quay xuống
Hỗ trợ / kháng cự
Sàn nhà / trần nhà; phá trần thì trần cũ thành sàn mới
Khối lượng
Tiếng vỗ tay trong hội trường — cả hội trường hay vài người lẻ tẻ
Breakout giả
Tiếng còi báo cháy giả — chạy ra rồi mới thấy không có lửa
Chỉ báo kỹ thuật
Gương chiếu hậu — hữu ích nhưng không lái xe bằng nó
Đường MA
Điểm trung bình học kỳ — làm mượt điểm lúc cao lúc thấp
RSI quá mua
Người chạy bộ thở dốc — có thể nghỉ, nhưng vận động viên giỏi vẫn chạy tiếp
MACD
Đồng hồ tốc độ: đang tăng ga hay nhả ga
Bollinger co hẹp
Dây thun kéo căng / lò xo nén — sắp bung
Phân tích kỹ thuật vs. cơ bản
Xem đám đông trả giá căn nhà vs. kiểm tra móng nhà, tiền cho thuê
P/E
Giá mua một tiệm phở so với lợi nhuận mỗi năm của tiệm — bao nhiêu năm thì hoàn vốn
Đa dạng hóa
Không bỏ hết trứng vào một giỏ
Quản lý vốn
Thủ môn giỏi — không thủng lưới thì sớm muộn cũng ghi bàn
Stop loss
Dây an toàn / cầu chì điện
Dời stop loss xa hơn
Tháo dây an toàn khi thấy sắp va chạm
Quy tắc 1–2%
Đi chợ quyết định trần chi tiêu trước khi mua
Toán học gỡ lỗ
Rơi xuống hố 50% thì phải leo 100% mới lên lại mặt đất
R:R
Bỏ 1 đồng vốn hàng để có cơ hội lời 2 đồng
Kỳ vọng dương
Sòng bạc: thua từng ván lẻ vẫn thắng về lâu dài nhờ lợi thế nhỏ lặp lại nhiều lần — trader muốn làm "nhà cái", không làm con bạc
Đòn bẩy
Lái xe tốc độ cao — đến nhanh hơn, nhưng va chạm thì nặng hơn nhiều
Margin call / cháy tài khoản
Vay tiền mua nhà, giá nhà giảm, ngân hàng đòi nộp thêm hoặc phát mại
Setup giao dịch
Công thức nấu ăn của đầu bếp chuyên nghiệp
Kế hoạch giao dịch
Kế hoạch bay của phi công — kiểm tra trước khi cất cánh
Nhật ký giao dịch
Sổ khám bệnh — không ghi thì không biết mình bệnh gì
Backtest
Làm đề thi các năm trước
Overfitting
Học tủ — đề đổi là trượt
Demo trading
Tập lái trong sân tập
FOMO
Thấy hàng xóm trúng đất, vay tiền mua đúng đỉnh sốt
Trade gỡ
Con bạc thua thì tăng cược
Kỷ luật
Ăn kiêng — một bữa ăn đúng không làm bạn khỏe, ăn đúng đều đặn mới có kết quả
Lừa đảo "cam kết lãi"
Có máy in tiền thật thì người ta không bán cho bạn