Nến Nhật

Mở bất kỳ biểu đồ nào, thứ đầu tiên bạn thấy là một hàng dài những cây nến xanh đỏ. Trông như mật mã, nhưng thật ra mỗi cây nến chỉ kể một câu chuyện ngắn: trong khoảng thời gian đó, giá mở ở đâu, chạy lên tới đâu, rơi xuống tới đâu, và cuối cùng dừng lại ở đâu.

Học xong bài này, bạn sẽ nhìn một cây nến và trả lời được: phe nào thắng hiệp này, và thắng dễ hay thắng chật vật?

Giải thích

Mỗi cây nến gói gọn 4 mức giá trong một khoảng thời gian (một ngày, một giờ, 15 phút… tùy khung bạn chọn):

• Giá mở (open): giá giao dịch đầu tiên của khoảng thời gian đó.
• Giá đóng (close): giá giao dịch cuối cùng.
• Giá cao nhất (high) và giá thấp nhất (low): hai điểm xa nhất giá từng chạm tới.

Từ 4 giá đó, cây nến có hai phần:

• Thân nến: khoảng giữa giá mở và giá đóng. Đóng cao hơn mở là nến tăng (thường màu xanh), đóng thấp hơn mở là nến giảm (thường màu đỏ). Thân càng dài, phe thắng càng áp đảo.
• Bóng nến (wick, hay râu nến): phần mảnh kéo tới giá cao nhất và thấp nhất. Bóng là nơi giá đã đi tới nhưng bị đẩy lại.

Bốn mẫu nến nên biết đầu tiên

Có hàng trăm mẫu nến với tên gọi hoa mỹ. Người mới chỉ cần bốn mẫu này:

• Doji — giá mở và giá đóng gần như bằng nhau, thân rất mỏng. Hai phe hòa. Sau một nhịp tăng hay giảm dài, Doji cho thấy phe đang thắng bắt đầu mệt.
• Búa (Hammer) — thân nhỏ ở phía trên, bóng dưới dài ít nhất gấp đôi thân. Xuất hiện ở cuối một nhịp giảm: phe bán đã đè giá xuống sâu, nhưng phe mua kéo ngược lên gần hết.
• Sao băng (Shooting star) — ngược với búa: thân nhỏ ở dưới, bóng trên dài, xuất hiện ở cuối một nhịp tăng. Phe mua đẩy lên cao nhưng bị phe bán dội xuống.
• Nhấn chìm (Engulfing) — hai cây nến, thân cây sau bọc trọn thân cây trước và ngược màu. Nhấn chìm tăng (nến xanh lớn bọc nến đỏ nhỏ) cho thấy phe mua vừa giành lại thế trận.

  Doji             Búa (Hammer)     Sao băng         Nhấn chìm tăng

      │                                 │
      │               ┌─┐               │                    ┌─┐
    ──┼──             └┬┘               │              ┌─┐   │ │
      │                │               ┌┴┐             │█│   │ │
      │                │               └─┘             └─┘   │ │
                       │                                     └─┘

  mở ≈ đóng        bóng dưới dài    bóng trên dài    nến tăng bọc
  (lưỡng lự)       sau nhịp giảm    sau nhịp tăng    trọn nến giảm

Vị trí quan trọng hơn hình dạng

Đây là điều mình muốn bạn nhớ nhất trong bài: một cây nến đơn lẻ ít ý nghĩa. Một cây búa ở giữa chừng chẳng nói lên gì. Cùng cây búa đó, xuất hiện sau một nhịp giảm dài, ngay tại vùng giá từng được mua lên nhiều lần (vùng hỗ trợ — bài 1.4) thì đáng chú ý hơn hẳn.