Stop loss — đặt ở đâu cho đúng

Ở bài trước, bạn đã biết mỗi lệnh chỉ nên mất tối đa 1–2% vốn. Nhưng “mất” chỉ dừng lại ở 1–2% khi có một thứ chặn nó lại. Thứ đó là stop loss — lệnh cắt lỗ.

Bài này trả lời câu hỏi mà người mới hay làm sai nhất: đặt stop loss ở đâu?

Giải thích

Stop loss (cắt lỗ) là mức giá mà nếu chạm tới, bạn thoát lệnh và chấp nhận khoản lỗ nhỏ. Nó có thể là một lệnh đặt sẵn trên sàn hoặc một mức bạn cam kết tự thoát.

Đặt theo cấu trúc giá, không theo cảm tính

Câu hỏi đúng không phải “mình chịu lỗ được bao nhiêu %”, mà là: “Giá phải đi tới đâu thì lý do mình vào lệnh không còn đúng nữa?”

• Lệnh mua: đặt dưới vùng hỗ trợ hoặc dưới đáy gần nhất. Bạn mua vì tin vùng hỗ trợ giữ được — nếu giá xuyên thủng hẳn vùng đó, bạn đã sai.
• Lệnh bán (bán khống, với thị trường cho phép): đặt trên vùng kháng cự hoặc đỉnh gần nhất.
• Thêm khoảng đệm. Hỗ trợ là một vùng, không phải một đường. Giá hay “chọc” xuống dưới vùng một chút rồi bật lên. Đặt stop ngay sát mép vùng là mời giá quét bạn ra.
• Cách khác — dùng ATR (Average True Range, biên độ dao động trung bình mỗi phiên): đặt stop cách giá vào khoảng 1,5–2 lần ATR, để stop nằm ngoài vùng “nhiễu” bình thường.

Sau đó mới đến bước của bài 3.5: dùng khoảng cách từ giá vào đến stop để tính khối lượng sao cho khoản lỗ vẫn chỉ là 1% vốn. Vị trí stop do biểu đồ quyết định; số tiền rủi ro do khối lượng quyết định.

Riêng với cổ phiếu Việt Nam

• T+2: cổ phiếu mua hôm nay khoảng 2 ngày làm việc sau mới về tài khoản và bán được. Trong thời gian đó, stop loss của bạn không thể thực hiện.
• Biên độ giá (HOSE ±7%/phiên): khi cổ phiếu giảm sàn với dư bán lớn, lệnh bán có thể không khớp, và stop thực tế bị trượt sâu hơn dự kiến.
• Gap (khoảng trống giá): giá có thể mở cửa thấp hơn hẳn mức stop, nhất là sau tin xấu. Khi đó bạn khớp ở giá tệ hơn — gọi là trượt giá (slippage).
• Nhiều app chứng khoán có lệnh điều kiện / lệnh cắt lỗ đặt sẵn. Nếu app của bạn chưa có, hãy đặt cảnh báo giá và tự đặt lệnh bán ngay khi chạm.

Với crypto (giao dịch 24/7) và forex/vàng, gần như mọi sàn đều cho gắn stop loss ngay khi đặt lệnh. Thị trường chạy cả khi bạn ngủ — đừng bao giờ vào lệnh mà không gắn stop.

=

Ví dụ bằng số

Vốn 100 triệu, rủi ro 1% = 1.000.000đ. Kế hoạch mua ở 25.000đ như biểu đồ trên.

1. Stop theo cấu trúc — dưới vùng hỗ trợ 23.800đ, đệm thêm 300đ:

Stop loss

23.500đ

Rủi ro mỗi cổ phiếu = 25.000 − 23.500

1.500đ

Khối lượng = 1.000.000 ÷ 1.500 ≈ 666 → làm tròn xuống lô 100

600 cp

Giá trị lệnh = 600 × 25.000

15.000.000đ

Nếu chạm stop: 600 × 1.500

−900.000đ

Khoản lỗ tối đa

0,9% vốn

Chưa tính phí giao dịch, thuế và trượt giá. Nếu giá lên chốt lời 28.000đ: 600 × 3.000 = +1.800.000đ — gấp đôi khoản rủi ro.

2. Stop “quá sát” vì “mình chỉ chịu được 3%” — 25.000 × 97% = 24.250đ, nằm sát ngay trên vùng hỗ trợ:

Rủi ro mỗi cổ phiếu = 25.000 − 24.250

750đ

Khối lượng = 1.000.000 ÷ 750 ≈ 1.333 → làm tròn xuống

1.300 cp

Nến điều chỉnh chọc xuống 24.100đ → chạm stop: 1.300 × 750

−975.000đ

Kết quả

Thua gần 1% và lỡ nhịp tăng

Số tiền mất gần bằng phương án 1, nhưng lý do vào lệnh (vùng hỗ trợ giữ được) chưa hề sai — bạn chỉ bị nhiễu quét ra.

3. Không đặt stop, mua hết 100 triệu (4.000 cp) và “gồng” đến khi giá về 18.000đ:

Lỗ mỗi cổ phiếu = 25.000 − 18.000

7.000đ

Tổng lỗ = 4.000 × 7.000

−28.000.000đ

Cần lời để hòa vốn = 28 ÷ 72

≈ 38,9%

Khoản lỗ

28% vốn

Một lệnh không có cầu chì đã lấy đi khoản tiền bằng khoảng 31 lần lệnh thua ở phương án 1.

Thử trả lời Giá chỉ còn cách stop loss của bạn 200đ. Bạn rất muốn dời stop xuống thêm 1.000đ để 'cho nó thêm cơ hội'. Nên làm không? Xem đáp án

Không nên. Stop được đặt ở nơi lý do vào lệnh trở nên sai — giá sắp chạm tới đó nghĩa là kịch bản của bạn đang thất bại. Dời stop ra xa giống như tháo dây an toàn khi thấy sắp va chạm: bạn không làm giảm khả năng tai nạn, chỉ làm tai nạn nặng hơn. Quy tắc: stop chỉ được dời theo hướng giảm rủi ro (ví dụ dời lên khi giá đã tăng), không bao giờ dời ra xa hơn.

Sai lầm hay gặp

• Dời stop loss ra xa khi giá sắp chạm. Khoản lỗ 1% trở thành 3%, 5%, rồi thành “thôi để dài hạn”.
• Đặt stop theo số tiền chịu được thay vì theo biểu đồ. Stop nằm giữa vùng nhiễu sẽ bị quét liên tục dù bạn phân tích đúng hướng.
• Không đặt stop vì “lỗ chưa bán thì chưa lỗ”. Đây là con đường ngắn nhất từ lỗ 5% đến lỗ 50%.

Thực hành ngay

TradingView ≈ 15 phút

1. Mở biểu đồ khung ngày một mã bạn quan tâm. Kẻ vùng hỗ trợ gần nhất bên dưới giá hiện tại bằng công cụ Rectangle.
2. Giả sử bạn mua ở giá hiện tại. Đặt stop dưới mép dưới vùng hỗ trợ, cộng thêm một khoảng đệm nhỏ (ví dụ 1–2% giá).
3. Dùng công cụ Long Position trên TradingView: kéo mốc vào lệnh, stop loss và chốt lời. Công cụ sẽ hiện khoảng cách và tỷ lệ lời/lỗ.
4. Ghi lại: khoảng cách từ giá vào đến stop là bao nhiêu đồng, bao nhiêu %. Giữ con số này — bài 3.5 sẽ dùng nó để tính khối lượng.
5. Kéo biểu đồ về quá khứ, xem 3 lần giá chạm vùng hỗ trợ đó: có lần nào giá chọc qua mép vùng rồi bật lên không? Stop của bạn có sống sót không?

Tóm tắt

Stop loss đặt ở nơi lý do vào lệnh trở nên sai — dưới vùng hỗ trợ hoặc đáy gần nhất, có khoảng đệm — rồi mới dùng khối lượng để giữ rủi ro ở 1%. Stop quá sát bị nhiễu quét, stop bị dời ra xa thì biến lỗ nhỏ thành lỗ lớn; với cổ phiếu Việt Nam, nhớ thêm T+2, biên độ và gap. Bài tiếp theo, mình sẽ đặt stop loss cạnh take profit để học tỷ lệ R:R và kỳ vọng toán học.